Donald Loose

De universiteit - Een leerschool in humanisering

  • Donald Loose

Voor één keer geen jammerklacht over wat er allemaal misgaat met de universiteit maar een poging – een essay – te verwoorden waar een universiteit voor dient te staan.

De achttiende-eeuwse Verlichtingsfilosoof Immanuel Kant splitst de vraag ‘Wat is de mens?’ op in drie deelvragen: wat kan ik kennen? wat moet ik doen? en wat mag ik hopen? De integrale opdracht van de universiteit is geen van de drie vragen ontlopen: kennis bieden, verantwoordelijkheid bewust maken en een zekere hoop bieden.

De universiteit - Een leerschool in humanisering (Thijmessay 2016)

Redactie: 

Voor één keer geen jammerklacht over wat er allemaal misgaat met de universiteit maar een poging – een essay – te verwoorden waar een universiteit voor dient te staan.

De achttiende-eeuwse Verlichtingsfilosoof Immanuel Kant splitst de vraag ‘Wat is de mens?’ op in drie deelvragen: wat kan ik kennen? wat moet ik doen? en wat mag ik hopen? De integrale opdracht van de universiteit is geen van de drie vragen ontlopen: kennis bieden, verantwoordelijkheid bewust maken en een zekere hoop bieden.

Europa’s hoogste goed: een kritische metafysica van de hoop

  • Donald Loose

In Paludes – Le banquet – merkt André Gide spottend op ‘Wanneer een filosoof je antwoordt, dan begrijp je zelfs niet meer wat je hem gevraagd hebt.’ Misschien is het wel de taak van de filosofie het vragen zelf te bevragen, eerder dan voortijdige of al te vanzelfsprekende antwoorden voor lief te nemen. Zoals Deleuze ooit treffend opmerkte, krijg je in de filosofie altijd een antwoord dat wordt bepaald door de aard van de vraag en het probleem dat wordt gesteld. Een probleem krijgt de oplossing die het verdient.

Techniek en doelmatigheid

Een kantiaans perspectief op een bemiddeling tussen vrijheid en natuur
  • Donald Loose

Donald Loose neemt een moderne, kantiaanse positie in. Aangezien techniek een menselijk maaksel is, kan de mens zelf doelen stellen. De mens kan die doelen niet aan de natuur ontlenen. Nieuwe technologieën stellen ons onontkoombaar voor nieuwe verantwoordelijkheden, maar dat doet niets af aan de menselijke autonomie.

Fénelon over de zuivere liefde

  • Donald Loose

De vraag die zich naar aanleiding van de thematiek van Eros en Agapè steeds opdringt is die naar de aard van de transcendentie van de liefde. Vat men die transcendentie radicaal op als een gerichtheid voorbij iedere vorm van baatzucht en interesse, dan komt men als vanzelf uit bij de thematiek van Fénelon, de Franse bisschop van de leer van de ‘pur amour’.

De ziel als mijn ander zelf

De monologue intérieur bij Dostojevski en Proust
  • Donald Loose

Donald Loose bespreekt de ontwikkeling van de monologue intérieur vanaf de Romantiek naar het modernisme. Hij betoogt dat deze literaire vorm aantoont dat een enkelvoudige alleenspraak van de ziel onmogelijk is: waar de ziel alleen spreekt, is de ziel onvermijdelijk toch ook ziel-voor- de-ander. Loose analyseert twee bekende fragmenten uit De gebroeders Karamazov en de tijdsbeleving bij Proust en T.S. Eliot. Hij ziet de monologue intérieur als de literaire vorm bij uitstek om de transcendentie van de ander uit te drukken.

Abonneren op RSS - Donald Loose